Bonarka City Center, Kraków

W 1884 roku w Bonarce dokładnie w miejscu współczesnej galerii, powstała fabryka krakowskiego przedsiębiorcy Bernarda Libana  o nazwie „Portland Cement”. Do tego samego właściciela należały też zakłady sodowe wykupione później przez belgijski koncert Solvay oraz Kamieniołom Liban w Podgórzu. Fabryka cementu portlandzkiego upadła w 1946 roku. Jednakże już w tym samym roku z inicjatywy prof. Inż. Jana Krakowskiego (pierwszego dyrektora nowego zakładu), oraz inż. Zdzisława Benesza rozpoczęto adaptację XIX-wiecznego przedsiębiorstwa Bernarda Libana do współczesnych powojennych potrzeb. W ten sposób Bonarka stała się pierwszym w kraju zakładem produkującym supertomasynę (nawóz fosforowy). Znaczący rozwój zakładu miał miejsce w latach 1961-1965. Unowocześniono technologię produkcji, przeorganizowano infrastrukturę zakładu, wybudowano drogi wewnętrzne i ciągi technologiczne, w 1959 roku utworzono laboratorium badawcze. W zakładach pracę znalazło ponad 500 osób.

Rozwój zakładu szedł w parze ze wzrostem produkcji a ta należała do jednej z najbardziej niszczących środowisko naturalne w okolicach Krakowa. Produkowane fosforany (dodatki do pasz zwierzęcych) powodowały intensywne pylenie. Nie pomogła nawet budowa 100-metrowego komina (jedynego elementu pozostałego obecnie po fabryce) i stosowanie filtrów. Produkcji tych związków zaprzestano dopiero pod koniec lat 80-tych XX wieku po części ze względów ekologicznych a po części w wyniku spadku zapotrzebowania na rynku rolniczym. Upadek PGR-ów i zmiana ustroju politycznego a co za tym idzie kryzys ekonomiczny był zresztą główną przyczyną powolnego upadku przedsiębiorstwa. Nadzieję na lepszą przyszłość wprowadziła na krótko nowa technologia wytwarzania niskotemperaturowego fosforanu dwuwapniowego w 1993 roku. Niestety już od 1994 roku zakład znalazł się pod zarządem komisarycznym, w 1995 roku kierowanym przez Agencje Rozwoju Regionu Krakowskiego. W 1998 roku firma przekształciła się z przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę skarbu państwa i przyjęła nazwę Zakłady Chemiczne „BONARKA” sp. z o.o. Około 2002 roku Zakłady Chemiczne zakończyły działalność produkcyjną w Krakowie. Produkcję i sprzedaż wyrobów „Bonarki” przeniesiono do firmy EuromarPL działającej przy Zakładach Chemicznych „Alwernia”.

W Krakowie pozostała natomiast zdewastowana i opuszczona fabryka przy ul. Puszkarskiej 9. Przez kilka lat jedno z najbardziej monumentalnych miejsc na mapie opuszczonych obiektów industrialnych. Nieliczni szczęśliwcy mieli okazję być tu i uwiecznić to miejsce zanim… przestało istnieć. Wśród nich znalazła się ekipa prekursorów polskiej fotografii industrialnej „Opuszczone.com”, grupa znajomych z nieistniejącej strony bonarkashow.com, którzy eksplorowali fabryczne kanały oraz zdobywali wspomniany już komin (akcja zakończona interwencją policji i służb ratunkowych). Ja również na krótko przed wyburzeniem obiektów wybrałem się w pewien deszczowy piątkowy wieczór aby zbadać możliwości oficjalnego wejścia na ten teren. Podpici ochroniarze i szczekające psy skutecznie uniemożliwiające rzeczową rozmowę okazały się ślepą drogą. I to niestety moje jedyne wspomnienie z tego miejsca. Zabrakło czasu ale przede wszystkim determinacji do wejścia drogą popularną czyli przez dziurawe ogrodzenie. Wkrótce potem budynki pamiętające czasy Bernarda Libana, monumentalna hala pieców z 1916 roku, ponad stuletni budynek warsztatowy i działająca do niedawna rozdzielnia wysokiego napięcia przestały istnieć…

W listopadzie 2006 roku rozpoczęto wyburzanie obiektów i rekultywację terenów pod mające powstać tutaj centrum handlowo-usługowe. W ciągu pół roku usunięto ponad 250 tys. ton odpadów i przemieszczono 350 tys. ton ziemi z obszaru 19 hektarów. Usunięto jednocześnie 20 punktowych zanieczyszczeń gleby metalami ciężkimi. Cały proces kosztował 54 mln złotych. Przystąpiono do budowy Bonarka City Center. Do czerwca 2009 roku zamknięto bryłę obiektu w stanie surowym.

Centrum handlowe Bonarka City Center, zostało otwarte 21 listopada 2009 roku.

źródło: www.fotomargines.pl (oprac. wł)


Dokumentacja inwestycji

Sprawdź moje portfolio aby obejrzeć wszystkie zdjęcia budownictwa z Krakowa, Warszawy, Katowic, Gdańska i Wrocławia. Jeśli Twoja firma potrzebuje zdjęć budowy lub inwestycji, takich jak nowa siedziba, przebudowa, oddanie do użytku zmodernizowanego wydziału lub inwestycji unijnej – napisz do mnie. Posiadam bogate doświadczenie w zakresie fotografii dla firm firm budowlanych i deweloperów, co potwierdzają referencje udzielone mi przez dotychczasowych partnerów.

Moi klienci wysoko oceniają wykonane dla nich zdjęcia inwestycji. Większość z nich ceni sobie współpracę przede wszystkim za dobrą komunikację, osiągnięte efekty, wysoką jakość w rozsądnej cenie i sprawną realizację. Pracuję dla nich, realizując ciekawe projekty jako sprawdzony fotograf budownictwa i inwestycji. Zapraszam do współpracy!

Podziel się wrażeniami!

komentarzy/e